Hoe om te gaan met...

Hoe om te gaan met rouw. Er zijn veel (psychologische) boeken over dit onderwerp. Ik mis alleen het boek "hoe om te gaan met iemand die rouwt". 

Ik weet het allemaal best. Iedereen zal het goed bedoelen. Daar twijfel ik ook niet aan (ok soms wel moet ik eerlijk bekennen). En dat er mensen zijn die uit onervarenheid niet weten wat te doen, snap ik ook. Gelukkig maar dat het grootste deel dit niet hoeft mee te maken. Ik krijg van velen (die dus zelf geen kindje zijn verloren) allemaal tips voor boeken die ik moet lezen, cursussen die ik moet gaan volgen en advies over hoe om te gaan met met mijn verdriet. Vermoeiend.

De avond nadat Félice was overleden stroomden de appjes binnen om ons sterkte te wensen en te laten weten dat er aan ons gedacht werd. Ons leven stond, en staat nog steeds, stil. Realiteit is dat ieder ander gewoon doorgaat met zijn leven. Dezelfde avond werden namelijk Facebookevenementen aangemaakt (waar wij zelfs voor werden uitgenodigd), werden vakantiefoto's gedeeld en werden de meest idiote berichten "leuk" gevonden. Ik zal vanaf nu altijd nadenken wanneer ik iets "leuk" vind. Ik besloot overigens ook al heel snel 70% van mijn contacten te ontvrienden. Iedereen die met regelmaat iets deelt maar niet de moeite nam om te reageren op de geboorte of het overlijden van Félice, werd zonder pardon uit mijn lijst verwijderd. En nu ik een verborgen profiel heb wil iedereen weer vrienden met mij worden. Tsjah, jammer joh! In mijn leven komt niemand snuffelen.

De afgelopen weken zijn we weer wat meer in het "openbaar" en zijn we wat vaker (vage) bekenden tegen gekomen. Dat resulteerde in soms wat ongemakkelijke momenten door ongepaste opmerkingen. En die moet ik toch even op papier gezet hebben.

"Ohjee Juul, een vrouw met een kinderwagen." uuhhh...je komt overal kinderwagens tegen. Denk je dat ik die kan ontwijken? En daarnaast, wat heb ik te maken met een vreemde vrouw met een kinderwagen? Ik wil namelijk alleen mij eigen kindje en niet die van een ander. Die van mij is immers het liefste. Ik pluk echt niet het kindje van een vreemde uit de wagen.

"Jullie hebben in ieder geval elkaar nog". Ja, fijn joh! Daar krijg ik mijn kleine meisje mee terug. En trouwens. Hoezo zouden wij elkaar niet meer hebben? Wij hebben elkaar harder dan ooit nodig en het is niet vanzelfsprekend dat wij bij de 50% horen die uit elkaar gaan nadat hun kindje is overleden. Wij zijn sterker dan ooit maar dat maakt het gemis van Félice niet minder.

"Maar je bent moeder"! Een van de meest uitgesproken zin van afgelopen twee maanden. En ik snap het hoor. Allemaal goede bedoelingen. Maar waar is dan mijn kleine baby om voor te zorgen. Ik wil niet een moeder op papier zijn maar eentje die aan het rennen en vliegen is om voor haar kleintje te zorgen. Ik zorg voor een grafje, niet voor een baby'tje.

"Waar denk je dat Félice nu is"? "In mijn hart" was meteen mijn reactie. De vraag ging door, want waar was haar ziel en waar had ik het gevoel dat ze echt was. Mijn nuchterheid reageerde met "in haar kistje op de begraafplaats". Het gesprek vervolgde en ik werd er ongemakkelijk van. Ik voelde me schuldig dat ik er niet in geloof dat Félice continue om me heen zweeft. Waarom dringen mensen hun gevoel en geloof op?

"Een engeltje geworden, schreven jullie op het rouwkaartje. Zijn jullie zo gelovig dat jullie dat hebben opgeschreven"? Uuhhh....het wordt wel bijzonder moeilijk om ergens in te geloven als je meerdere miskramen hebt gehad, alle mogelijke onderzoeken hebt gehad in het ziekenhuis en dan na jaren een gezond meisje in de wieg hebt liggen, die dan overlijdt aan een bacterie. Nee, wij geloven echt helemaal nergens meer in! En dat ik vertrouwen moet hebben in moeder natuur! Wat dacht jezelf, ik haat moeder natuur!

"Jullie hebben Félice mee naar huis genomen, vond je dat niet eng, een lijkje thuis"? Een lijkje thuis? Félice was mijn baby, mijn kleine meisje, mijn dochter, het aller aller allermooiste kindje van de wereld. Ik hield van haar. Ik heb haar geen seconde gezien als een lijkje. En natuurlijk vind ik mijn allermooiste, dierbaarste bezit niet eng. Ik heb haar gekust, geknuffeld, tegen mijn hart gedrukt, met haar in bed gelegen. Ik heb haar ingesmeerd met Zwitsal, haar mooie kleertjes aangetrokken en haar zo dicht tegen me aangehouden dat haar neusje er scheef van ging staan. Zoveel hield ik van haar en zo graag wilde ik haar bij me houden. Ze was mijn Félice en voor mij was ze geen lijkje.

"Zal ik bij je op bezoek komen? Ik heb wel een heel drukke agenda dus we moeten even kijken." Uuhh..wil je nou wel afspreken en er voor mij zijn of niet, denk ik bij dit soort reacties. Die overvolle agenda's van iedereen, ik ken het. Alleen ik kan het nog even niet opbrengen me aan te passen aan de planning van een ander. Ook al is mijn agenda op dit moment helemaal leeg. Mijn dagen hadden namelijk gevuld moeten zijn met wandelingetjes met Félice, geknuffel en slapeloze nachten. Ik ben nog even niet in staat om me aan te passen aan jou drukke agenda en voor mezelf een drukke agenda te creëren door al weken vooruit te moeten gaan plannen. Want tsjah, realiteit is dat ik niet weet hoe ik mij morgen voel. Wil je er zo graag voor mij zijn? Pas je dan alsjeblieft aan.

"Wat goed dat je weer aan het werk bent. Het zal wel confronterend zijn de hele dag thuis". Wat heerlijk dat mensen dat voor mij invullen. Ik ben namelijk maar op 1 plek heel graag en dat is in mijn huis. De plek waar liefde en geborgenheid is te voelen. De plek waar Félice is geweest. De plek waar alle spulletjes van Félice zijn. De plek die ik met zoveel plezier gezellig heb gemaakt. Ik ben niet aan het werk omdat het confronterend was thuis te zijn. Ik ben aan het werk omdat ik structuur aan mijn dag probeer te geven en omdat ik een super leuke job heb.

"Gaat het al beter"? Ik: "nee, ze is nog steeds dood". Tim doet zijn best mij af en toe te corrigeren als ik zo kort door de bocht reageer. Maar ik kan me simpelweg (nog) niet druk maken als iemand moeite heeft met mijn reactie. En deze vraag moeten mensen voorlopig maar niet aan mij stellen want ik zit nog in een fase waarin het gemis elke dag groter voelt en nog niet minder.

"Ik weet niet wat ik moet zeggen". Ok, dus nu moet ik maar iets zeggen. Nou dat doe ik lekker ook niet denk ik in zo'n geval. Je doet maar een beetje je best. "Wat goed jullie te zien", "Wat was Félice prachtig", "We hebben zoveel aan jullie gedacht en meegeleefd", "Wat knap dat jullie weer aan het werk zijn". Er is genoeg te bedenken, maar doe een beetje je best.

"Hoe gaat het met je?" Kut! Kom alsjeblieft met een betere vraag. Einde gesprek.

"Ik wil je niet aan het huilen maken dus ik begin er maar niet over". Zie ik er zo labiel uit dat ik meteen ga huilen als de naam Félice valt? Mijn hart huilt 24/7. Elke ochtend denk ik dat de dag geen zin heeft als ik de lege wieg zie, elke avond knuffel ik haar konijn, elke dag kijk in haar koffer, elke dag brand ik kaarsjes, elke dag ga ik naar haar grafje, elke dag huil ik. Niet 1, niet 2, niet 3 maar 10x. En ik huil zeker als iemand besluit het te negeren en er niet over te beginnen. Dat is namelijk het domste wat je kan doen. Félice zit continue in onze gedachte.

"Als er straks een ander kindje is, zal het verdriet wel minder zijn". Minder?! Minder?! Mijn verdriet om Félice wordt nooit minder. En een ander kindje? Félice zal nooit vervangen worden. Félice is mijn oudste dochter. Félice heeft ons ouders gemaakt. Félice heeft het mooiste plekje in ons hart. We hopen dat Félice ooit een broertje of zusje krijgt (en dat betitel ik niet als een ander kindje). En de broertjes en/of zusjes van Félice zullen altijd weten dat ze een prachtige zus hebben. Félice zal altijd 100% onderdeel zijn van ons gezin. En mijn hart zal altijd verdriet hebben dat ze er zelf niet bij kan zijn.

En ik schrijf dit allemaal wel mooi op. Maar in de praktijk durf ik er nooit een reactie op te geven. Ik sta dan perplex. Pas later dringt tot mij door wat er daadwerkelijk gezegd is. En daarom moet er maar snel een handboek komen "hoe om te gaan met iemand die rouwt". Ik denk namelijk dat zo'n boek net zo belangrijk is als "hoe om te gaan met rouw". Dus ik voeg weer een nieuwe to do aan mijn lijst; het schrijven van een handboek.

En eerlijk is eerlijk; ik kan een veel langere blog schrijven over alle lieve reacties, opmerkingen, mooie teksten, betrokkenheid, liefde en geduld. En er zijn ook een heleboel lieve mensen die niets meer ging delen op social media. Een enkeling heb ik zelfs moeten vragen of ze weer wat foto's wilde gaan posten. En die mensen, die zijn de liefsten!